Đo Điện Trở Tiếp Địa

Nội dung chính

Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, nguy cơ sét đánh gây hư hại công trình, cháy nổ và mất an toàn lao động luôn hiện hữu. Vì vậy, việc đo điện trở tiếp địa và kiểm định hệ thống chống sét là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều doanh nghiệp, tổ chức tại Việt Nam. Đây không chỉ là quy định pháp luật mà còn là giải pháp quan trọng để bảo vệ con người, tài sản và duy trì hoạt động sản xuất ổn định. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về dịch vụ đo điện trở đất cho hệ thống chống sét và những lợi ích thiết thực mà hoạt động này mang lại.

1. Hệ thống nối đất, tiếp địa (chống sét) là gì?

Trong một hệ thống chống sét hoàn chỉnh, hệ thống tiếp địa đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Đây là tập hợp các cọc tiếp đất (thường làm từ thép mạ đồng hoặc đồng nguyên chất) được chôn sâu dưới lòng đất và liên kết bằng dây đồng trần hoặc thanh đồng. Nhiệm vụ chính của hệ thống này là dẫn toàn bộ dòng sét từ kim thu sét truyền xuống đất, giúp bảo vệ công trình và con người an toàn trước nguy cơ giông sét.

Các cọc tiếp địa có thể làm từ thép tròn, thép góc hoặc thép bọc đồng, với chiều dài phổ biến từ 1,2 – 2,5m. Tùy thuộc vào quy mô và đặc thù công trình, các cọc này sẽ được bố trí và liên kết lại để tạo thành một mạng tiếp địa tối ưu, đảm bảo khả năng thoát sét hiệu quả.

Tiêu chuẩn điện trở chống sét cần tuân thủ:

TCVN 9385:2012 – Chống sét cho công trình xây dựng: Hướng dẫn thiết kế, kiểm tra và bảo trì hệ thống.
TCVN 4756:1989 – Quy phạm nối đất và nối không các thiết bị điện.

Kiểm định hệ thống chống sét định kỳ 12 tháng/ lần

Để liên kết cọc đồng tiếp địa với dây đồng trần thoát sét, phương pháp phổ biến nhất hiện nay là sử dụng mối hàn hóa nhiệt. Kỹ thuật này giúp tạo ra mối nối bền vững, đảm bảo khả năng dẫn điện ổn định, hạn chế tối đa tình trạng lão hóa hoặc ăn mòn theo thời gian. Trong một số trường hợp đơn giản hoặc ít quan trọng hơn, có thể sử dụng hàn hơi hoặc kẹp nối để thay thế, tuy nhiên hiệu quả và độ bền không cao bằng hàn hóa nhiệt.

Một hệ thống tiếp địa chống sét đạt chuẩn cần đáp ứng những yêu cầu quan trọng sau:

Tổng trở nhỏ: điện trở thấp, hạn chế cảm kháng, giúp dòng sét thoát xuống đất nhanh chóng.
Khả năng tản năng lượng sét tốt: giảm nguy cơ hư hỏng công trình và thiết bị điện.
Hướng tiên đạo sét hiệu quả: dẫn truyền đúng hướng, tránh hiện tượng phóng điện ngược.
Chống rỉ, chống ăn mòn: đảm bảo độ bền vững trong thời gian dài.
Khả năng chống trộm: bảo vệ dây và cọc tiếp địa trước nguy cơ bị đánh cắp vật liệu đồng.

Việc thiết kế và thi công hệ thống tiếp đất chống sét không chỉ giúp công trình an toàn trước giông sét, mà còn góp phần tuân thủ tiêu chuẩn quốc gia, giảm thiểu rủi ro cháy nổ và nâng cao tuổi thọ công trình.

Đo điện trở tiếp địa hệ thống chống sét tại hiện trường

✍ Xem thêm: Kiểm định hệ thống chống sét là gì? Lợi ích kiểm định chống sét?

2. Đo điện trở tiếp địa (chống sét) là gì?

Đo điện trở tiếp địa hay còn gọi là đo điện trở đất là quá trình kiểm tra khả năng dẫn truyền và phân tán dòng điện sét của hệ thống chống sét xuống đất. Đây là bước quan trọng nhằm đảm bảo hệ thống tiếp địa luôn vận hành hiệu quả, giúp công trình, thiết bị và tài sản bên trong được bảo vệ khi xảy ra hiện tượng sét đánh.

Lợi ích của việc đo điện trở đất:

Đảm bảo an toàn cho con người: đặc biệt trong các tòa nhà, nhà xưởng, công trình xây dựng.
Bảo vệ tài sản doanh nghiệp: hạn chế nguy cơ cháy nổ, hư hại thiết bị điện – điện tử do sét gây ra.
Tuân thủ quy định pháp luật: đáp ứng yêu cầu về an toàn điện và phòng chống thiên tai.
Tăng tuổi thọ thiết bị: giảm thiểu hỏng hóc, duy trì hiệu quả vận hành của các hệ thống được tiếp địa.

Trong thực tế, sau một thời gian sử dụng, giá trị điện trở đất có thể tăng vượt mức cho phép do nhiều nguyên nhân như: mối nối giữa các cọc tiếp địa bị hỏng, vật liệu giảm trở kháng trong đất mất tác dụng… Chính vì vậy, các doanh nghiệp và tổ chức cần đo điện trở đất định kỳ ít nhất 12 tháng/lần để kịp thời phát hiện và khắc phục, đảm bảo hệ thống chống sét luôn an toàn, ổn định.

3. Quy định về đo điện trở chống sét

Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP của Chính phủ, tất cả các cơ sở tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ đều bắt buộc phải có hệ thống chống sét đạt chuẩn.

Bên cạnh đó, Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 9385:2012 – Chống sét cho công trình xây dựng cũng nêu rõ: hệ thống chống sét cần được thiết kế, kiểm tra và bảo trì định kỳ để đảm bảo an toàn trong suốt quá trình vận hành.

Trong đó, việc đo và kiểm tra điện trở tiếp địa (điện trở chống sét) là yêu cầu bắt buộc. Hoạt động này phải được thực hiện thường xuyên, định kỳ theo quy định, nhằm xác định khả năng phóng – truyền điện xuống đất của hệ thống chống sét, từ đó đảm bảo công trình và con người luôn được bảo vệ tối đa khi xảy ra giông sét.

✍ Xem thêm: Kiểm định an toàn hệ thống điện

4. Quy trình kiểm định hệ thống chống sét

Để đảm bảo hệ thống chống sét hoạt động hiệu quả, quy trình kiểm định thường bao gồm các bước:

Kiểm tra tình trạng kim thu sét, dây dẫn và các mối nối.
Xác định vị trí dây dẫn tiếp đất và làm sạch bề mặt tại điểm đo.
Sử dụng thiết bị chuyên dụng để đo điện trở tiếp địa của hệ thống.
Thiết lập kết nối đúng theo hướng dẫn của máy đo.
Đọc giá trị đo, phân tích và xử lý kết quả để đánh giá mức độ an toàn.

Trên thực tế, nhiều đơn vị không thực hiện kiểm định định kỳ hàng năm đã bị lực lượng Cảnh sát Phòng cháy Chữa cháy xử phạt nghiêm khắc. Do đó, An Toàn MT khuyến nghị doanh nghiệp cần tiến hành kiểm định hệ thống chống sét đúng quy định, nhằm hạn chế tối đa rủi ro sét đánh trực tiếp vào công trình.

Theo quy định, chu kỳ kiểm định tối thiểu là 12 tháng/lần, giúp hệ thống duy trì khả năng tản sét ổn định, nâng cao mức độ an toàn cho con người và tài sản.

Tiến hành đo điện trở tiếp địa hệ thống chống sét tại hiện trường

5. Lưu ý khi đo điện trở tiếp địa (chống sét)

Để phép đo điện trở tiếp địa phản ánh đúng tình trạng thực tế của hệ thống, kỹ thuật viên cần tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản:

Không thực hiện đo khi đất đang ẩm ướt hoặc ngay sau khi mưa.
Ngắt toàn bộ thiết bị điện kết nối với hệ thống tiếp địa trước khi tiến hành.
Tránh đo ở khu vực gần ống nước, cáp điện hoặc các vật thể kim loại ngầm.
Chỉ sử dụng thiết bị đo đã được hiệu chuẩn định kỳ theo tiêu chuẩn.
Nếu đo nhiều điểm, cần cách ly độc lập từng điểm để tránh sai lệch.
Ghi chép đầy đủ nhật ký đo: thời gian, vị trí, điều kiện môi trường và kết quả.

An Toàn MT là đơn vị được chỉ định thực hiện kiểm định hệ thống chống sét theo tiêu chuẩn TCVN 9385:2012 – Chống sét cho công trình xây dựng, đảm bảo đúng quy định pháp luật và an toàn tuyệt đối cho công trình.

Thông tin liên hệ An Toàn MT: